Life-, stress- en mentalcoach Ellen Van Mechelen: ‘Mentale aspect van topsport niet onderschatten’
GEEL – Ellen Van Mechelen uit Geel begon haar carrière in de sportwereld, waar ze als sportleraar, ex-topatlete én racepiloot jarenlang alles gaf. Nadien werd ze onder meer salesmanager in de medische sector. Hierdoor kwam ze in aanraking met stress, druk en de constante zoektocht naar evenwicht.
Ze volgde opleidingen in life- en stresscoaching en werkt onder meer als leerkracht sport, was zes jaar mental coach van enkele karateka’s van de Vlaamse Elite en begeleidt momenteel de High Potentials bij KVC Westerlo.
Van Mechelen: ‘Als tiener was ik trampolinespringster. Vervolgens ben ik in de atletiekwereld terecht gekomen. Ik heb op hoog niveau aan zevenkamp gedaan. Ik behoorde tot de Belgische top vijf. Ik heb altijd heel intensief gesport. Ik deed ook aan extremere sporten zoals wildwaterkajak, bergbeklimmen en paratente.’
‘Ik heb nog aan autosport gedaan met Angels Racing Team, een ploeg met vier vrouwen. Ik reed onder meer de acht uur van Zandvoort, de Belcarraces op Zolder en de 25 uur van Spa-Francorchamps. Ik ben daar ingerold door mijn ouders. Als jong kind ging ik met hen mee naar Zolder kijken. Zij dachten dat ik wel zou spelen in de zandbak maar ik stond aan de draad toe te zien. Ik vond die auto’s en de geur van de banden fantastisch.’
‘Vandaar dat later de vraag kwam om deel uit te maken van een racingteam. Dat moest men maar één keer doen. Door met auto’s in een competitie te rijden wist ik wat adrenaline is, die door je hart giert. Dat kan je met niks vergelijken. Op die manier ben ik ook te weten gekomen wat stress is en hoe je er moet mee omgaan in de sport. Natuurlijk gaat je hartslag omhoog wanneer je in een startblok zit voor een 100 meter horden maar dat is niet te vergelijken met wat je voelt in de autosport.’
‘Atletiek is een individuele sport maar je zit ook alleen in je auto. Wanneer je aan de acht uur van Zandvoort deelneemt heb je vier piloten die elk twee uur rijden. Ik ben ermee gestopt omdat de papa van mijn kinderen overleden is aan kanker. Mijn kinderen wilden niet dat ik er nog mee doorging. Je weet maar nooit wat je overkomt in de autosport. Ik vind het een redelijk veilige sport maar uit respect voor mijn dochters ben ik gestopt met competitierijden. Ondertussen is dat vier jaar geleden.’
‘Uiteindelijk was het geen slechte beslissing want autosport is gigantisch duur. Je moet altijd achter sponsors zoeken. Alleen is dat echt niet te betalen. Ondertussen heb ik een diploma van lifecoaching. Ik deed die coaching voorheen al redelijk veel. Mijn oudste dochter deed topsport karate. Zij zat bij de Vlaamse elites. Wanneer zij wedstrijden had in het buitenland heb ik haar mentaal gecoacht wat in die sport echt wel superbelangrijk is.’
‘HET IS ZAAK OM PIJN OM TE ZETTEN IN KRACHT’
‘Mijn dochter heeft ooit moeten vechten tegen een meisje uit Wit-Rusland. Na een trap had ze drie gekneusde ribben. Na die wedstrijd moest ze nog vechten voor de derde plaats. Dan moet je mentaal sterk staan. Je kan niet meer ademen, alles doet pijn en dan moet je jezelf afvragen ‘wat ga ik doen?. Ga ik stoppen of ga ik voor dat brons?’
‘Ze vertelde me dat elke ademhaling verschrikkelijk pijn deed. En dan is het zaak om die pijn om te zetten in kracht. Ik zei haar dat ze na twee seconden de eerste stoot moest uitdelen. Ze deed het. Ik ben zes jaar lang voor verschillende karateka’s mental coach geweest.’
‘Vele atleten hebben een mental coach. Het belang ervan is meer en meer duidelijk geworden. In individuele sporten bestaat dat al langer. Naast iemand die aan atletiek doet of naast een Thibau Nys staat iemand die hem mentaal begeleid. Bij Nys is dat Paul Van den Bosch, die nog mijn leraar was toen ik op de sportschool zat in Mol. Een goede coach trouwens. Nu heb ik een aantal voetballers van Westerlo onder mijn hoede.’
‘Aan de academie van KVC Westerlo geef ik looptechniek, loopcoördinatie, core stability,… Dat is aan spelers, jonger dan 21 jaar. Zo zijn er diverse spelers die af en toe een babbeltje komen doen om zich mentaal op te peppen om dingen te kunnen plaatsen. ‘
‘ Mental coaching gaat verder dan alleen een atleet motiveren, oppeppen en het diepste uit zichzelf te laten halen. Bij sommigen ligt dat veel dieper. Je krijgt bijvoorbeeld een gele kaart. Hoe ga je daarmee om? Er zijn spelers die het moeilijk hebben om dat te plaatsen in hun hoofd en daardoor schrik hebben om voluit te gaan omdat ze vrezen een tweede gele kaart te zullen pakken.’
‘Vaak ligt dat niet alleen aan die gele kaart. En daarom moeten we dieper graven in de jeugdjaren. Er kan toen iets gebeurd zijn waardoor de speler gaat overcompenseren. Dan is de kunst om te gaan zoeken en te gaan voelen van waar sommige angsten komen.’
‘VIJF MINUTEN NA ZIJN RODE KAART BELDE SAÏFEDIN ME OP VANUIT DE KLEEDKAMER’
‘Ik heb onder meer Saïfedin Haj Abdallah (zie foto hieronder) onder mijn hoede, die net nog naar het WK U17 is gegaan. Ik coach hem nu twee jaar. Hij heeft enorme kwaliteiten. Hij is een hele goede voetballer maar hij heeft soms hulp nodig om zijn grenzen te verleggen.’
‘Ik kom uit de atletiekwereld. Op sommige trainingen ben ik diep in het rood moeten gaan waardoor ik moest kotsen. In het voetbal gebeurt dat niet zo vaak. Vorig jaar heb ik met Saïfedin zijn fysieke grenzen verlegd. Elke trainer draagt zijn steentje bij waardoor hij vorig jaar een contract heeft getekend bij Westerlo.’
‘Verder begeleid ik Jahniho Wiegel (foto verder in dit artikel), die doelman is bij Houtvenne en bij het nationale team van Suriname. Ook hij heeft vorig jaar een contract gekregen. Jahniho woont hier in Geel. Saïfedin in Temse maar zit hier op internaat. Soms is hij weken weg met de nationale ploeg en dan belt hij me toch twee keer per week. Zijn ouders wonen ook hier want hij heeft de dubbele nationaliteit.’
‘Hij heeft indertijd met mij besproken voor welk land hij zou gaan uitkomen: België of Tunesië. Hij heeft voor Tunesië gekozen omdat daar de kansen groter zijn om in de nationale ploeg te staan. Wie ben ik om te zeggen wat hij moet doen?’
‘Ik ben bij Westerlo terecht gekomen toen ze me vroegen om looptechniek te geven omdat ik uit de atletiekwereld kom. Vermits ik ook mental coach ben begeleid ik enkele jonge voetballers op mentaal gebied. Ondertussen heb ik mijn twee consultatieruimtes waar ik verschillende sporters ontvang.’
‘Er zijn mensen die gewoon komen voor lifecoaching maar naast jonge voetballers en basketters heb ik bijvoorbeeld ook een danseres die op wereld- en op Europese kampioenschappen aantreedt en net nog heb ik een aanvraag gekregen voor een Belgische tennisster, die op heel hoog niveau speelt en altijd in het buitenland zit. Maar je moet begrijpen dat ik geen namen noem van sporters die in mijn privé-praktijk komen. Ik heb onder meer een marathonloper die het altijd moeilijk krijgt na 32 kilometer en een motorijder.’
‘Heel veel van die atleten zitten vaak in het buitenland. Daarom werk ik veel via facetime. Saëfedin kreeg op het WK U17 in Qatar na vijftien minuten een rode kaart. Het gebeurde op een heel ongelukkige manier en dan nog in de wedstrijd tegen België. Het was helemaal niet de bedoeling. Ik had net mijn tv aangezet en ik zag dat hij er niet meer opstond. Vijf minuten later belde hij mij. Vanuit de kleedkamer.’
‘Hij contacteerde mij om het te kunnen plaatsen. Hij vond dat hij zijn team in de steek had gelaten. Dat is wel een beetje zo maar dat is niet bewust gedaan. Hij kreeg een pass en moest reiken naar de bal. Zijn lichaamsgewicht ging naar voor maar hij moest zijn voet nog ergens neerzetten. Ondertussen kwam Axel Wins naar voor. Waardoor Saïfedin met zijn voet op de enkel van Wins belandde. De kaart was dus terecht maar de actie gebeurde volledig onbewust.’
‘Hij vroeg me om de beelden terug te spoelen zodat hij kon zien wat er gebeurd was. Ik heb de beelden vijf keer teruggespoeld en mijn telefoon gedraaid zodat hij kon zien waar zijn fout lag. Hij was er echt niet goed van. Het tornooi was meteen afgelopen voor hem. Zonder hem heeft Tunesië in de 1/16 de finales verloren tegen Oostenrijk.’
‘Vroeger had ik niks met voetbal. Nu ben ik er veel meer in thuis natuurlijk. Wanneer je zelf atlete en individuele sporter bent geweest is het wel even wennen aan het voetbalwereldje. Wij moesten keihard trainen en verdienden in verhouding niks. Bij die voetballers is dat net iets anders alhoewel ik nu ook veel trainingen van de eerste ploeg bekijk en dan merk dat dat ook wel atleten zijn die echt wel werken’
‘MIJN SCHOONBROER LIEP TIJDENS DE SPELEN VAN PEKING NAAST USAIN BOLT’
‘De echtgenoot van mijn zus, Kristof Beyens, is Olympisch atleet geweest. In 2008, op de Spelen van Peking, liep hij de halve finale, in de baan naast Usain Bolt. Toen ik hem zag trainen en merkte hoeveel mensen daar rondhingen en ik vergelijk dat nu met voetballers, dan hebben die laatsten wel een luxeleven. Dat kan je niet vergelijken.’
‘Voetballers trainen twee keer per dag en moeten op de club blijven tot na de laatste training. Het is en blijft een ploegsport. Het is het geheel dat werkt. Indien je een slechte dag hebt kunnen andere spelers dat nog compenseren. Dat is in een individuele sport onmogelijk. Daar ben je zelf je grootste vijand. Als je in een startblok zit of je staat op een tennisveld dan is het mentale gedeelte gigantisch belangrijk. Kim Clijsters was daar een crack in. Zij kon zich mentaal zo oppeppen dat ze van een 0-5 achterstand kon terugkomen naar een 7-5.’
‘Ik wil nog meer gaan focussen op mental coaching voor topsporters. Je ziet die mannen of vrouwen groeien in hun persoonlijkheid. Uiteindelijk zijn sporters op topniveau nog altijd heel jong. Dat zijn tieners en begin twintigers. Je kan heel hun persoonlijkheid nog laten groeien waardoor ze als sporter sterker in hun schoenen staan. Lifecoaching in combinatie met mental coaching voor sporters is een supergoede combinatie.’
‘Je kan een voetballer hebben die heel goed is in zijn sport maar die zich mentaal niet goed voelt, bijvoorbeeld omdat hij door de trainer gewisseld wordt. Die begint zich af te vragen waarom dat gebeurt. Hij denkt dat het is omdat hij niet goed is maar vaak is dat niet zo. Vaak heeft de trainer een andere bedoeling.’
‘Misschien wil die hem gewoon laten rusten voor een volgende match. Leren positief denken is in dat geval niet zo makkelijk maar wel belangrijk want een negatieve gedachte is sterker aanwezig in je brein dan een positieve. Daardoor moet je die weglaten. Mijn ervaringen als livecoach en als mental coach heeft me al enorm geholpen om atleten op een hoger niveau te brengen.’
‘GARCIA WOU NIET PRATEN OVER KAZACHSTAN. MARTINEZ HAD DAT WEL GEDAAN’
Ik maakte de opmerking dat Rudi Garcia, de coach van de Rode Duivels, misschien eens langs moet gaan bij Ellen. Overal waar hij werkte had hij het aan de stok met clubleiding en pers. Deze week nog in Luik toen hij weigerde om in te gaan op vragen over de wedstrijd tegen Kazachstan en niet met Gilles De Bilde van VTM wou praten.
Van Mechelen: ‘Elke trainer krijgt kritiek in de pers wanneer het wat minder gaat. Ik ben het er niet mee eens dat hij dat interview wel had moeten geven. Onder sterke emoties – en zo’n trainer staat onder zware druk gezien de slechte resultaten – is het beter om geen interviews te geven, om het even te laten bezinken en om dan nadien na te denken over hoe hij het gaat aanpakken. Onder emoties neem je vaak ook verkeerde beslissingen.’
‘Ik begrijp hem dus wel. Hij is ook teleurgesteld. Garcia wou geen vragen meer beantwoorden over Kazachstan. Dat is zijn persoonlijkheid. Roberto Martinez bijvoorbeeld had dat wel gedaan. Kijk eens hoe hij nu omgaat met de Portugese pers. Dat is de aard van het beestje. Je mag dat Garcia niet kwalijk nemen.’
‘Soms komen spelers gewoon naar mij toe. Na een wedstrijd gebeurde dat eens. De man zei dat hij een fout had gemaakt door zich te laten afleiden en daardoor zijn mentale focus even was verloren. Spelers beseffen dat meer en meer zelf. Dat is de bedoeling. Ze moeten er zelf mee leren omgaan en leren plaatsen.’
‘Keepers hebben vaak mentale begeleiding nodig. Als zij een fout maken krijgen zij alle supporters die achter het doel staan te roepen over zich heen. Plaats het maar. Sommige keepers zijn 21 jaar. Wanneer dan honderden mensen beginnen te roepen en te fluiten, hoe ga je dan om met die druk? Men vergeet dat er nog drie-vier verdedigers voor hem staan die misschien ook in de fout zijn gegaan maar de doelman heeft het wel gedaan in de ogen van de supporters.’
‘Ik hoorde onlangs een trainer in het jeugdvoetbal tegen een speler zeggen ‘We zijn aan het verliezen en dat komt door jou’. Toen zakte mijn broek echt af. Het is belangrijk dat een trainer de fouten benoemt maar hij moet zeker ook de positieve dingen erbij vertellen. ‘
‘ALS SCHEIDSRECHTER DEEL JE GEEN GELE KAARTEN UIT AAN SPELERTJES VAN DE U12’
‘Bij spelertjes tot en met de U12 worden zelden gele kaarten uitgedeeld. Ik ging naar een wedstrijd kijken van de U11 waar de scheidsrechter het wel deed. Dat kind had dat nog nooit meegemaakt en begon te wenen. Hij wist niet meer wat er gebeurde. Ik stond naast het veld en ik heb hem tot bij mij geroepen. Ik heb hem duidelijk gemaakt dat een gele kaart bij voetbal hoort.’
‘Als scheidsrechter bij een wedstrijd van zeer jonge spelertjes denk je beter twee keer na vooraleer je een kaart trekt. Een fout die anderen maken heb je niet onder controle. Maar je kan wel kiezen hoe je daar zelf mee omgaat. De jongen droogde zijn tranen en ik zei dat hij gas moest geven. Hij is terug het veld opgegaan met een smile. Als ik toen niet had ingegrepen was het met dat kind mis gegaan.’
Ellen Van Mechelen is ook werkzaam bij de Gezonde Prikkel in Westerlo. ‘Dat is een gezondheidshuis dat gegroeid is uit acupunctuur. De eigenaar is een zeer goede acupuncturist. Er zitten diverse coaches. Zij werken aan het fysieke. Maar het mentale gedeelte is even belangrijk. Je kan hoofdpijn wegwerken maar de oorzaak van die klachten is in sommige gevallen mentaal.’
‘Buikproblemen, mensen met een hoge bloeddruk, suikerziekte: het kan allemaal van stress verder komen. Mijn beste vriendin is cardioloog. Zij heeft een gezondheidshuis in Antwerpen en werkt ook met coaching. Bij de Gezonde Prikkel zitten we met een team waarbij iedereen zijn specialiteit heeft.’
Het is wel duidelijk dat Ellen een bezige bij is. Daarom wilde ik weleens weten hoe haar week eruitziet. ‘Ik zit dus bij De Gezonde Prikkel. Dat is mijn consultatieruimte. Mensen kunnen een afspraak maken via de agenda. Ik doe ook wandelsessies. Wandelen reduceert de stress. Ik loop dan langs hen. Sommigen vinden dat belangrijk om dan hun verhaal te vertellen.’
‘Bovendien ben ik sportleraar in Atheneum Westerlo. Onze school is verbonden met KVC Westerlo. In de sportafdeling zitten dus heel veel van hun voetballers. Zoals eerder gezegd ben ik bij de voetbalclub bezig met de jeugd op woensdagavond en op dinsdagnamiddag. Verder heb ik mijn consultatieruimtes die ik los inplan.’
‘Mijn oudste dochter wordt 24 en mijn jongste is 21. Ze hebben beiden een auto en kunnen dus hun plan trekken. Ze spelen hockey. De oudste, die karate heeft gedaan, is daarmee gestopt omdat ze nu bij de politie werkt. Zij is keeper bij Artemis Herentals, waar mijn andere dochter in de spits speelt. Ik ga altijd kijken. Dat heb ik ook in het verleden gedaan. Ik heb mezelf al wel eens willen klonen.’
Meer info via www.ellensmindpower.be
Edwin MARIËN
