Het potje vol met drek rond de fraudeurs van het 3×3-team barst nu helemaal open

ANTWERPEN – Van vrijdag 11 tot en met zondag 13 september is de Groenplaats in  Antwerpen het decor van het Europees kampioenschap 3×3 basketbal. Maar wat een feest moet worden glijdt ondertussen meer en meer weg in de drek die hoe langer hoe meer vrijkomt na de veroordeling van frauderende spelers.

De nationale ploeg bakt er niks meer van, kon zich op een reglementaire manier niet plaatsen voor de Spelen van Parijs, noch voor het EK en op het WK viel men naast de top acht. Reden genoeg voor Sport Vlaanderen om het topsportcontract met de spelers te verbreken. Dat kon je gisteren hier lezen:  28 Antwerpse atleten w.o. zusjes Gilis en William De Smet krijgen topsportcontract, 3×3-team valt af

Eerder dreigde Annick De Ridder (N-VA), minister van sport, ermee 75 000 euro subsidies voor het EK in te trekken indien de schuldigen bij basket van Vlaanderen, niet zouden opstappen. En nu blijkt vandaag dat zowaar Koen Umans uit Nijlen, de CEO van Basketbal Vlaanderen, boter op zijn hoofd heeft.

Umans was al voor de Olympische Spelen van 2021 op de hoogte van de fraude in het 3×3-team. Dat blijkt uit een audit die De Standaard kon inkijken. Intussen dringen parlementsleden Gwendolyn Rutten (Open Vld) en Bogdan Vanden Berghe (Groen) aan op het ontslag van Umans.

Niet alleen een veroordeelde medewerker, Benjamin Bogaert, maar ook CEO Koen Umans wist dat de Belgische 3×3-basketbalploeg fraude had gepleegd in aanloop naar de Olympische Spelen in Tokio. In een nota van april 2021 die Umans rondstuurde, drie maanden voor de Spelen, staat te lezen dat ‘Team Antwerpen (Nick Celis) in het verleden ‘fake tornooien’ heeft georganiseerd om rankingpunten te verwerven.’

Tot hiertoe had Umans altijd ontkend dat hij van de fraude op de hoogte was. Hij zei dat hij er pas van wist toen De Standaard er op 25 augustus 2021 een artikel aan wijdde. Dat leidde tot een gerechtelijk onderzoek en een veroordeling van drie basketbalspelers en Bogaert voor het hof van beroep in Antwerpen.

Vorige week maakte Annick De Ridder bekend dat de dienst Verstrengd Toezicht Subsidies een audit van Basketbal Vlaanderen heeft uitgevoerd, naar aanleiding van het komende EK 3×3 in september in Antwerpen. Ook dat document kon De Standaard inkijken. De audit waarschuwt voor ‘ernstige risico’s als gevolg van het verder aanblijven van de (met de 3×3-fraude) betrokken medewerker(s) (…) en het potentieel betrokken zijn van nog andere medewerkers, in het bijzonder de CEO, bij de organisatie van de fictieve tornooien.’

De Ridder gaf Basketbal Vlaanderen tot 10 januari om met de aanbevelingen van de audit aan de slag te gaan. Intussen heeft ze de feedback van de federatie ontvangen. De Ridder: ‘We gaan dat nu intern bekijken en verder met Basketbal Vlaanderen bespreken.’

Vlaams Parlementslid Gwendolyn Rutten vraagt alvast dat Umans ‘de eigen ethische code respecteert en opstapt.’ Rutten: ‘Dat er fraude gepleegd is, wisten we al. Maar de indruk bleef dat alleen de kleine garnalen gevat werden. Nu staat vast dat ook de top, de CEO zelf, op de hoogte was. En toch blijft hij zitten?’, aldus Rutten.

Volgens Rutten gaat die houding regelrecht in tegen de ethische code van de basketbalbond zelf. ‘Regel negen van tien gouden regels zegt letterlijk: ‘Geef diegenen aan die proberen onze sport in diskrediet te brengen’. Dat is heel duidelijk. Maar de CEO deed niks, hij zweeg en loog er nadien ook nog over. Uit respect voor het basketbal, denk ik dat hij beter opstapt. Ik kan me niet inbeelden dat een bestuur en een minister die ethiek in de sport hoog in het vaandel dragen, daar anders over denken.’

Ook Groen-parlementslid Bogdan Vanden Berghe dringt aan op het ontslag van Umans. ‘Dit is hallucinant. Voor ons is het duidelijk: CEO Umans hoort op te stappen: dit druist in tegen alles waar fairplay en sport voor staat en hij heeft hier geen plaats meer. Vraag is waarom de administratie, die de audit heeft, zo lang wacht om op te treden?’

Bart Van Opstal (Vlaams Belang): ‘De minister beschikt over een audit van november waaruit blijkt dat de basketbalbond op de hoogte was van de fraude. Inspectie financiën heeft haar gevraagd om daar iets mee te doen maar dat is te weinig of zelfs niet gebeurd.’

‘Ondertussen weten wij dat de Hongaarse basketbalfederatie een klacht heeft neergelegd en dat zij een schadevergoeding vragen.’

Gilles Bultynck (CD&V): ‘We hadden de schandalen rond de atletiekfederatie, daarna de schandalen in het volleybal en nu in het basketbasketbal. Wat gaat er nog komen?’

Bogdan Vanden Berghe: ‘Op 1 januari 2025 was het voltallige personeel van Basketbal Vlaanderen op de hoogte dat de CEO wist van de fraude. Tussen februari en april heeft de raad van bestuur er zelfs over gediscussieerd. En in november kreeg de minister een audit waar zwart op wit stond dat de CEO alles wist.’

‘Wat blijkt nu? De CEO gaat zijn werk niet meer mogen doen maar hij gaat nog wel betaald blijven tot 2028. Voor ons kan deze man niet aanblijven. Welke misdaad moet je plegen bij een federatie vooraleer er echt wordt opgetreden?’

De Ridder: ‘Momenteel is er een gerechtelijk onderzoek bezig. Daar kunnen we uiteraard niet over spreken. We gaan het gerecht zijn werk laten doen. Sport Vlaanderen heeft zich benadeelde partij gesteld.’

‘Basket Vlaanderen heeft al initiatieven genomen. Er is nieuwe vacature voor een COO uitgeschreven met mogelijkheid tot doorstroming als CEO. Dat zegt voldoende.’ (EM / Foto’s EM & Basket Vlaanderen)